Вясковы настаўнік вярнуў імёны 136-ці салдатам Вялікай Айчыннай (Рэпартаж)


Беларусь адзначае вялікае свята – Дзень Незалежнасці. Сёлета яно пазначана 75-годдзем вызвалення краіны ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў. Для беларусаў ваенныя падзеі нельга назваць далёкімі, бо ў кожнай сям’і памятаюць пра загінулых родных. У кожным  раёне, населеным пункце краіны знойдуцца помнікі, брацкія магілы, музейныя экспазіцыі. Праз іх  усенародная трагедыя і подзвіг становяцца блізкімі, зразумелымі і відавочнымі. Гісторыю пра энтузіяста, які здолеў аб’яднаць аднадумцаў і захаваць памяць пра абаронцаў Айчыны, – чытайце і слухайце ў матэрыяле міжнароднага радыё “Беларусь”. 

Мемарыял на плошчы Бессмяротнасці ў г. Стоўбцы


Аграгарадок Стары Свержань Стаўбцоўскага раёна Мінскай вобласці ў ваенны час быў вёскай, куды захопнікі прыйшлі ўжо ў першыя жахлівыя дні. Чатыры гады Стаўбцоўшчына знаходзілася пад нямецкай акупацыяй. На яе тэрыторыі ішлі баі. У тыле ворага дзейнічалі партызаны. Немцы знішчылі тысячы людзей у гета. Вызваленне адбылося 2 ліпеня 1944-га сіламі 4-га гвардзейскага кавалерыйскага Кубанскага корпуса. Змагаліся ў ім салдаты з усяго Савецкага Саюза, імёны загінуўшых сёння ўвекавечаны на “сцяне памяці” ў раённым цэнтры. Спісы ахвяр у значнай ступені пашырыліся дзякуючы апантанай дзейнасці мясцовага настаўніка гісторыі і краязнаўцы Івана Шавеля. 

Імёны загінуўшых на Стаўбцоўшчыне, увекавечаныя на плошчы Бессмяротнасці


“Няма безыменных герояў” 

Іван Шавель прыехаў працаваць на Стаўбцоўшчыну, у Старасвержанскую сярэднюю школу, у 1947 годзе. На новым месцы ён, ураджэнец суседняга Уздзенскага раёна, пачаў вывучаць гісторыю. На дапамогу паклікаў вучняў, стварыўшы краязнаўчы гурток. Школьнікі шукалі экспанаты, якія з часам стварылі дыхтоўную калекцыю. 

 
Іван Шавель з жонкай Лідзіяй і сынам Аляксандрам (з асабістага архіва Яўгена Шавеля)
— Ваенная тэма бацьку была асабліва блізкай, – тлумачыць сын, таксама настаўнік гісторыі, Яўген Шавель. – На яго прыйшла “пахаронка” як на загінуўшага падчас абароны адной з вёсак у Польшчы. Нямецкі кулямётчык у апошні момант скіраваў агонь у іншы бок, і так ён цудам выратаваўся, аднак трапіў на непрацяглы час у палон. А пасля да заканчэння вайны ваяваў у радах Савецкай Арміі. 

Вярнуўшыся ў Беларусь, Іван Шавель завяршае навучанне ў педагагічным інстытуце. Дыпламаванага настаўніка-гісторыка накіроўваюць на Стаўцбоўшчыну, у вёску Стары Свержань, дзе ён пачынае шматгадовую працу. Натхненнем для яго стала дзейнасць пісьменніка Сяргея Смірнова, які здолеў вярнуць імёны абаронцаў Брэсцкай крэпасці. Іван Шавель зразумеў, што і на Стаўбцоўшчыне ёсць героі – пакуль невядомыя, але небезыменныя. 
 
 
“Чырвоныя следапыты” сабраліся ў школьным музеі

 “Чырвоныя следапыты” 
 
Сённяшні дырэктар Старасвержанскай сярэдняй школы Ніна Аляшкевіч – колішняя вучаніца настаўніка гісторыі Івана Шавеля: 
На ўрокі да Івана Андрэевіча дзеці ішлі з пытаннямі: ён мог цікава гаварыць на любую тэму, аднак быў патрабавальным і прынцыповым, цалкам аддаваў сябе і далучаў да сваіх захапленняў нас. Напрыклад, мы хадзілі да аднавяскоўцаў, запісвалі ўспаміны. Было нават заданне такое: занатаваць успаміны сведкаў ваенных падзей. Я, да прыкладу, гутарыла са сваім бацькам, - успамінае Ніна Аляшкевіч.


Пасля вайны, калі яшчэ не былі створаны архівы і напісаны падручнікі гісторыі, замест навуковых інстытутаў працавалі апантаныя людзі, краязнаўцы. У вёсцы Стары Свержань такім чалавекам стаў настаўнік Іван Шавель. Вучні школы аб’ядноўваліся ў так званыя пошукавыя групы  і станавіліся “чырвонымі следапытамі”. Пасля ўрокаў удзельнікі краязнаўчага гуртка збіраліся на пасяджэнні і, самае цікавае, пісалі лісты верагодным сваякам тых, хто загінуў падчас вызвалення Стаўбцоўшчыны летам 1944-га. Дзякуючы Івану Шавелю і яго камандзе на помніку ў гонар герояў-вызваліцеляў у раённым цэнтры з’явіліся 136 прозвішчаў салдат. Вясковы настаўнік здолеў прайсці ўсе інстанцыі і атрымаць звесткі з закрытага на той час Архіва Міністэрства абароны СССР у горадзе Падольску Маскоўскай вобласці. 

Дырэктар Старасвержанскай сярэдняй школы Ніна Аляшкевіч паказвае справаздачу вучняў-краязнаўцаў за 1970-1971 гг. 


 

Выпускнікі 1966 г. – піянеры краязнаўства ў в. Стары 


— Вялікая перапіска вялася ў межах усяго Савецкага Саюза. На кожнага загінуўшага высылалася ў населены пункт – яго даваеннае  месца жыхарства – некалькі канвертаў: адзін – на імя верагодных свякоў, другі – у школу і трэці – на імя адной з мясцовых арганізацый, –тлумачыць Яўген Шавель.  


Тагачасныя школьнікі з нецярпеннем чакалі паштальёна: “Адкуль сёння прыляціць вестка?”. Вучні і настаўнік знайшлі 80 адрасатаў – сваякоў, якія да таго часу не ведалі, дзе пахаваны іх сын, брат, бацька… Дзякуючы гэтай інфармацыі сем’і загінуўшых змаглі ў тым ліку атрымаць грашовыя выплаты. А некаторыя нават прыязджалі на Стаўбцоўшчыну, каб пакланіцца гэтай зямлі і пакінуць пра сябе памяць: напрыклад, на плошчы Бессмяротнасці ў райцэнтры, а таксама ў школьным двары былі пасаджаны сібірскія кедры. Калі дрэвы да сёння не захаваліся, то лісты і паштоўкі ад удзячных адрасатаў можна знайсці ў школьнай экспазіцыі.

“Нам пішуць”: альбом з лістамі, якія атрымлівалі “чырвоныя следапыты”


Музей на малой радзіме 

Іван Шавель разам са сваімі вучнямі, акрамя ваенных сведчанняў, папаўняў экспанатамі раздзелы пра археалогію, этнаграфію гэтага краю. Напрыклад, з першабытнай стаянкі, выяўленай на тэрыторыі раёна, у школьную  калекцыю трапіў зуб маманта. Калі ж у савецкі час была закрыта мясцовая царква, то каштоўны царкоўны архіў захаваўся менавіта дзякуючы краязнаўцу Івану Шавелю. Натуральна, былі ў экспазіцыі і каларытныя атрыбуты беларускай вёскі 20 стагоддзя, рэканструяваны побыт сялянскай хаты, прадстаўлены ткацкі станок.

 
Старасвержанская сярэдняя школа

Так школьная экспазіцыя паступова ператварылася ў сапраўдную гістарычную калекцыю, вартую асобнага музея. Так яно і здарылася: музей адразу быў у школе, потым – у мясцовым Цэнтры культуры, для гэтага нават ўзвялі асобны будынак. Мастацкае афармленне першага краязнаўчага музея, пабудаванага за кошт сродкаў калгаса ў вёсцы Стары Свержань, зрабіў ураджэнец гэтых мясцін, мастацтвазнаўца Яўген Сахута. У музеі захоўвалася і яго карціна, прысвечаная бою ў суседняй вёсцы Залужжа ў 1941-м.
 
Аднак пасля чарговага пераезду экспазіцыя так і не была распакавана са шматлікіх скрынак. Такім чынам, гісторыя сённяшняга аграгарадка чакае клапатлівых рук і асэнсаванага падыходу. Мясцовыя жыхары спадзяюцца, што ў Год малой радзімы ўнікальная калекцыя ператворыцца ў адкрытую для наведвання музейную прастору. 
 
 
 
 Яўген Шавель побач са школьнай экспазіцыяй у гонар 100-годдзя бацькі

Між тым, старасвержанцы святкуюць сёлета стагоддзе з дня нараджэння выдатнага настаўніка, які здолеў сабраць гісторыю гэтага краю і перадаць яе нашчадкам, паказаць самабытнасць і адметнасць нацыянальнай культуры. З нагоды векавога юбілею ў роднай для Івана Шавеля школе адкрылася сімвалічная экспазіцыя. Акурат у тым класе, адкуль у свой час пачынаўся вялікі музей, сабраны тэматычны аповед пра плённае жыццё настаўніка. 
Такім людзям – нізкі паклон. Яны – наша мінулае і будучае! І, калі жыве памяць, то жывём мы і наша краіна, – рэзюмуе дырэктар Старасвержанскай сярэдняй школы Ніна Аляшкевіч. 
 Аўтар: Вікторыя Пяткевіч  
 
 

 
інтэрнэт вяшчанне
Зараз у эфіры:
10.40 Час музыкі (Ням) (п.)

Далей:
11.00 Беларусь сёння (Ісп.) (п.)


Расклад Iнтэрнет-вяшчання
Расклад спадарожнікавага вяшчання (рэкамендыцыі па прыёме тут)
Расклад FM-вяшчання
 
ВОДГУКІ І ПЫТАННІ


Dear
English Service
Radio Belarus,

Greetings to all staff and listeners of English Service of Radio Belarus.
We listen your webcast program. Your program quality is very nice. Your website is colorful & documented.
We liked your programs, News, and Current Affairs Program. We are interested about Culture, life style of Belarusian people, historical places, Tourist attraction and destination of Belarus.
Please send some program schedule (A19), Calendar , sticker, view card, Promotional items of Radio Belarus for our club members and students.
21st June was fifth International Yoga Day observed across the world. The theme for Yoga Day 2019 was "Yoga for Climate Action”. On this day, which is dedicated to inner and outer well-being of human body, people across the world practice yoga in groups. The International Day of Yoga aims to raise awareness worldwide of the many benefits of practicing yoga, a physical, mental and spiritual practice.
We send you some photos related the program which was held in our area on the occasion of International Yoga Day. Our club members are also practice some Yoga.
We are waiting for your reply.

With best wishes,
SHIVENDU PAUL
PRESIDENT
METALI LISTENERS' CLUB
INDIA

Answer:

Dear Shivendu Paul and Metali Listeners' Club,

dthank you for your comment! We'll send you some of our souvenirs ASAP.
Stay tuned and 73,
RBI


Hallo Radio Belarus,

ja der Dieter Leupold ist jetzt auch hier im Gästebuch vertreten... Super, bald sind wir alle zusammen hier im "Belarus Hörerclub", Dieter könnte 1.Vorsitzender werden und Jana und Elena Ehrernmitglieder, Helmut Matt Schriftführer, Alfred Albrecht Beisitzer und ich mache Hausmeister:-) Lutz Winkler wie fit bist Du bereits wieder, für Dich finden wir auch eine nette Aufgabe:-) Beste Grüße und ein schönes Wochenende.

Dietmar

Answer:

Lieber Dietmar,

das stimmt, für alle finden wir im Hörerklub eine Aufgabe!:)
Liebe Grüße und einen guten Start in die Woche!


Здравствуйте. Говоря о красоте природы Беларуси, о менталитете её жителей неотъемлемой чертой которого является гостеприимство хочется назвать Беларусь таким синонимом как Добрарусь.
Сосновский Кирилл.

Адказ:

Дзякуй за водгук!


Hallo Jana und Jelena,
Höre gerade den tollen Song 10:45 min ( Hörerbriefkasten) Was ist das für ein traditionelles Instrument im Soloteil, klingt etwas wie ein Dudelsack, aber der ist ja in Schottland:-)
LG
Dietmar Wolf

Адказ:

Lieber Dietmar,
das ist wirklich ein Dudelsack :) In Belarus wird es aber Dudá genannt. Eigentlich ist Duda ein belarussisches traditionelles Musikinstrument. Übrigens gibt es viele Arten und Formen von Dudelsack in verschiedenen Kulturen und Ländern von Südamerica bis Indien.
PS: das Lied ist Каляда На Балоце von Тутэйшая Шляхта. ;)
Beste Grüße


Dear sir
How are you. I am rasheed from Pakistan. I am listners of radio Belarus. All programe is informative & intersting. I am intersting in history & culture. Thanks. Please send me some datiles about radio.
Muhammad RASHEED KHAN
PAKISTAN

Адказ:

Dear Muhammad Rasheed Khan, thank you very much for listening to RBI! We'll send you a parcel via regular mail as soon as possible.
Stay tuned and 73!
RBI


Добрый день! Прошу уточнить, что за песня играла в субботу 29.09.2018 в период с 14.00 до 16.00 со словами "Маша Маруся...в Беларуси". Буду очень признательна за ответ.
Елена

Адказ:

Добрый день, Елена!
Интересующая вас музыкальная композиция - песня "Маня-Маруся", которую исполняет ансамбль "Сябры" (вокал: Валерий Рязанов)!
Спасибо, что Вы с нами!


Вiтаю радыё Беларусь! Я з`яуляюся сталым слухачом Вашай радыёстанцыi. Вельмi падабаюцца перадачы на замежных мовах, якiя даюць магчымасць не толькi даведацца, што адбываецца ў Беларусi i за яе межамi, але ж i ўдасканалiць веды ангельскай, нямецкай, французскай моваў, праслухаўшы перадачы. Хацелася б даведацца, цi плануе радыёстанцыя вяшчанне на FM у Мiнску, бо ў заходнiх рэгiёнах Беларусi радыёстанцыя на FM працуе. У шматнацыянальным Мiнску жыве шмат замежных грамадзян, таксама прыязджаюць турысты, якiя б маглi даведацца пра тое, што аббываецца ў краiне i за яе межамi праз радыё Беларусь. На сёння ў Мiнску няма нiводнай англамоўнай цi iншамоўнай радыёстанцыi. З павагай, ваш слухач Сяргей.
Адказ:
Сяргей, дзякуй за паведамленне! Сапраўды, у Мінску нашы перадачы ў ФМ-дыяпазоне не чуваць. Аднак вы можаце паслухаць абсалютна ўсе нашы перадачы непасрэдна на сайце радыё «Беларусь». Уверсе на старонцы ёсць два радкі: он-лайн вяшчанне і ФМ-вяшчанне. Так што далучайцеся да нас у Інтэрнэце!



частоты вяшчання
 

FM-перадатчыкі і частоты:

Брэст - 96.4 МГц
Гродна - 96.9 МГц
Свіслач - 100.8 МГц
Геранёны - 99.9 МГц
Браслаў - 106.6 МГц
Мядзель - 102.0 МГц


Спадарожнікавае вяшчанне:

тэхнічныя параметры глядзіце тут

Радыёперадачы
 

22.09 Запрашаем у Беларусь
22.09 Спадчына
Загрузка:
22.09 Дзень краіны