Выступленне Прэзідэнта Беларусі Аляксандра Лукашэнкі на пасяджэнні Савета кіраўнікоў дзяржаў - членаў ШАС у Бішкеку
Паважаны Садыр Нургажоевіч, паважаныя кіраўнікі дзяржаў, дарагія сябры!
За 25 гадоў з моманту стварэння нашага аб'яднання пасяджэнні Савета кіраўнікоў дзяржаў - членаў ШАС сталі адной са значных і чаканых падзей міжнароднага календара. Сёння, калі мы адзначаем чвэрцьвекавы юбілей арганізацыі, да сустрэчы ў гасцінным Бішкеку прыкавана асаблівая ўвага. Нам давядзецца акрэсліць стратэгічныя контуры будучыні ШАС, адкрыць новы этап у яе рабоце. Нашы агульныя мэты ёміста сфармуляваны ў перыяд кыргызскага старшынства: умацоўваючы стабільнасць і пашыраючы супрацоўніцтва - да далейшага сумеснага развіцця.
У сучасным свеце стабільнасць - гэта здольнасць захоўваць раўнавагу, нягледзячы на перашкоды, якія ўзнікаюць. Гэта магчыма толькі пры наяўнасці надзейных апор. І сёння ШАС успрымаецца ў якасці адной з іх, прычым ледзь не найважнейшай у Еўразіі.
Ва ўмовах глабальнага нарастання канфліктаў важна ўмацоўваць і пацвярджаць справай імідж ШАС як еўрагазійска цэнтра шматпалярнага светаўладкавання, што фарміруецца, забяспечваць адзінства самой арганізацыі па кожным з ключавых напрамкаў работы.
Першы ў іх ліку - бяспека.
Выклікі ў гэтай сферы нарастаюць. Інфармацыйны, дыпламатычны, фінансава-эканамічны і іншы санкцыйны націск - гэта рэаліі сённяшняга дня. У арсенале "ўладных людзей" ужо не толькі тэхналогіі каляровых рэвалюцый і гібрыднага ўздзеяння. Цяпер дэманстратыўна вярнулася прамая масіраваная ваенная агрэсія.
Нашым адказам на такі выклік павінна стаць фарміраванне новай архітэктуры бяспекі ў Еўразіі, стварэнне агульнай прасторы даверу і супрацоўніцтва. Беларусь з шэрагам дзяржаў сям'і ШАС ужо робіць адпаведныя крокі.
У кастрычніку гэтага года ў нашай краіне адбудзецца Контртэрарыстычны форум. Ён пройдзе ў новым фармаце - з сумеснымі вучэннямі дзяржаў - членаў ШАС і Садружнасці Незалежных Дзяржаў. Таксама вітаем найхутчэйшы запуск Універсальнага цэнтра па процідзеянні выклікам і пагрозам бяспецы дзяржаў - членаў ШАС і Антынаркатычнага цэнтра Шанхайскай арганізацыі. Разлічваем, што ў сукупнасці гэта дапаможа якасна нарасціць барацьбу з трыма сіламі зла - тэрарызм, сепаратызм, экстрэмізм.
Стабільнае развіццё немагчыма без эфектыўнай сістэмы абароны ад надзвычайных сітуацый прыроднага і тэхнагеннага характару. За чвэрць стагоддзя Беларусь ажыццявіла каля 90 міжнародных гуманітарных акцый, неаднаразова накіроўвала пошукава-выратавальныя атрады і авіяцыю на дапамогу пацярпелым дзяржавам, у тым ліку краінам сям'і ШАС. Разам з тым колькасць і маштабы бедстваў прадаўжаюць расці. Таму для якаснага ўмацавання бяспекі нашых грамадзян патрэбна больш сумесных намаганняў.
У будучым годзе Мінск прыме чэмпіянаты свету сярод мужчын і жанчын па пажарна-выратавальным спорце. Прапануем прымеркаваць да іх Нараду кіраўнікоў ведамстваў дзяржаў - членаў ШАС па пытаннях папярэджання і ліквідацыі надзвычайных сітуацый. На гэтай пляцоўцы яны змогуць абмяняцца вопытам і выпрацаваць рашэнні, накіраваныя на зніжэнне рызыкі бедстваў, абарону насельніцтва, тэрыторый, маніторынг і прагназаванне катастроф на прасторы ШАС.
Другі па ліку, але не па важнасці, напрамак - эканоміка.
Сумесныя ініцыятывы павінны даваць канкрэтныя вынікі, умацоўваць дабрабыт народаў і садзейнічаць з'яднанню нашых дзяржаў. Рэгулярны кантакт нашых профільных ведамстваў наладжаны. І мы ўсе чакаем, што колькасць сустрэч пяройдзе ў якасць, запусціць маштабныя практычныя ініцыятывы.
Цвёрда падтрымліваем найхутчэйшае заснаванне Банка развіцця Шанхайскай арганізацыі, каб надаць дадатковую ўстойлівасць нашым эканамічным сувязям і ўмацаваць фінансавы суверэнітэт рэгіёна. Вітаем меры па павелічэнні долі нацыянальных валют ва ўзаемных разліках для фарміравання імунітэту нашых грашовых сістэм да глабальных выклікаў. Перш за ўсё да незаконных санкцый і аднабаковых прымусовых мер, якія разрываюць ланцужкі плацяжоў паміж нашымі краінамі, а таксама з іншымі гандлёвымі партнёрамі.
Імклівае развіццё інфармацыйных тэхналогій дабавіла ў прывычную сістэму каардынат новае, лічбавае вымярэнне. Беларусь выступае за больш хуткае стварэнне адзінай адкрытай і бяспечнай лічбавай прасторы арганізацыі. Прапануем запусціць маштабную праграму абмену кампетэнцыямі ў сферы інфармацыйнай бяспекі, лічбавага развіцця і выкарыстання штучнага інтэлекту шляхам сумесных кансультацый, даследаванняў і інтэграцыі тэхналогій. Хабам для гэтых абменаў мог бы стаць ствараемы ў Беларусі Цэнтр супрацоўніцтва Кітай - ШАС у галіне прымянення штучнага інтэлекту.
Трэці напрамак нашага ўзаемадзеяння - гуманітарны.
Мы ўдзячны за актыўны ўдзел краін ШАС у Нарадзе міністраў адукацыі, якая ўпершыню прайшла ў гэтым годзе ў сталіцы Беларусі, а таксама за адобраны ў ходзе сустрэчы праект "Мінская ініцыятыва", які прадугледжвае стварэнне кансорцыума ВНУ і высокатэхналагічных карпарацый ШАС.
Беларусь таксама прапануе заснаваць навуковы фонд арганізацыі, які садзейнічаў бы інтэграцыі патэнцыялаў вучоных нашых краін. З дапамогай гэтага інструмента мы зможам падтрымліваць інавацыйныя даследчыя праекты ў самых розных галінах: ад клімату і экалогіі да разумнай сельскай гаспадаркі, біятэхналогій, аховы здароўя і фармацэўтыкі.
Паважаныя калегі!
Рух наперад па абазначаных напрамках дапаможа ўмацаваць маналітнасць нашых пазіцый і з'яднанасць арганізацыі, узмацніць яе аўтарытэт або калектыўны голас на міжнароднай арэне.
Статус партнёра, які замацоўваецца сёння ў Хартыі ШАС, сведчыць аб тым, што мы не прыхільнікі закрытых альянсаў і гатовы да ўзаемадзеяння з усімі ў "шанхайскім духу". Трэба нарошчваць кантакты ШАС з іншымі аб'яднаннямі, такімі як ЕАЭС, СНД, АДКБ, АСЕАН, Афрыканскі саюз і, вядома ж, БРІКС. Захоўваючы прыхільнасць да ідэі інтэграцыі інтэграцый, мы лічым, што спалучэнне розных фарматаў супрацоўніцтва дапаможа павысіць ролю Шанхайскай арганізацыі як глабальнага іграка.
На заканчэнне хацеў бы выказаць глыбокую ўдзячнасць кыргызскаму боку за ветлівасць і гасціннасць, высокі ўзровень арганізацыі нашай сённяшняй сустрэчы і дзейсную каардынацыю работы ў перыяд вашага старшынства.
Дзякую за ўвагу.
